3 bước thoát nợ: đối diện con số, theo sát kế hoạch, tạo hiệu ứng tuyết lăn

Có lần một người bạn nói với tôi rất chung chung: anh ạ, tôi đang trả 15 triệu một tháng. Tôi hỏi lại: 15 triệu đó bao nhiêu là gốc, bao nhiêu là lãi? Lãi suất bao nhiêu? Đến ngày nào thì nó nhảy sang lãi cao, và cao là bao nhiêu? Hóa ra cứ trả đều 15 triệu mỗi tháng, nhưng trong đó 14 triệu rưỡi là tiền lãi. Bạn thử tưởng tượng, mỗi tháng chỉ trả được 500 nghìn tiền gốc. Thế thì kiếp nào mới hết nợ?

Câu chuyện ấy không hiếm. Tôi đã huấn luyện tài chính cá nhân cho rất nhiều người, và tôi phát hiện ra một điều. Người ta nghĩ nợ nần là vấn đề của lãi suất, của nền kinh tế, của việc mình làm được bao nhiêu tiền. Nhưng tôi xin hứa với bạn, đó là một định hướng sai.

Nợ nần không phải vấn đề của nền kinh tế, cũng chẳng phải chuyện dễ hay khó, lãi suất tăng hay giảm. Nó là vấn đề của tâm lý. Đối diện, tức là cảm xúc, mới là thứ quyết định. Còn bài toán, thuật toán, kế hoạch này kia, nhiều người lập xong rồi bỏ cuộc ngay, thường chỉ trong vài tháng.

Cái chìa khóa đầu tiên để bạn vượt qua nợ nần ấy, nó chính là tâm lý.

Đối diện với từng con số

Tâm lý là thứ đầu tiên bạn phải đối diện, cùng với các con số. Tôi khuyến khích bạn làm thế này: lấy ra một tờ giấy, hoặc tốt nhất là làm một cái bảng trong nhà để theo dõi nợ nần. Cái bảng ấy bạn phải công bố với vợ hoặc chồng, với cha mẹ, với đối tác kinh doanh tin cậy của mình.

Khoản 1, 2, 3, 4, 5, bạn cứ thế liệt kê từ khoản lớn đến khoản nhỏ. Cột thứ hai ghi mỗi tháng bạn đang trả bao nhiêu lãi, bao nhiêu gốc. Phải làm vậy, bởi phần lớn anh em không dám đối diện.

Người bạn trả 15 triệu mỗi tháng kia chính là lý do. Bạn phải đối diện với nợ nần một cách chi tiết, chi li: lãi suất, con số, ngày tháng, và tổng số tiền bạn cần kiếm là bao nhiêu.

Theo sát, chứ không chỉ chớp mắt

Nhưng đối diện mới chỉ là việc chớp mắt. Bước tiếp theo là theo sát kế hoạch ấy trong vòng 3 tháng, 6 tháng hay 60 tháng. Những doanh nghiệp, những cá nhân thành công nhất mà tôi huấn luyện đều có kế hoạch để theo sát từng tuần, từng tháng.

Người ta họp với nhau, họp nội bộ gia đình, họp nội bộ công ty, tự kiện toàn hệ thống và tự công bố mình đang theo sát được bao nhiêu phần trăm kế hoạch. Được thì được ở điểm nào, chưa được thì cải thiện ở đâu. Mục đích là bắt kịp tốc độ của lãi và gốc, và hơn nữa, giải quyết được cái gốc.

Quả cầu tuyết lên dốc

Khi đã bắt đầu theo sát, bạn phải hiểu hiệu ứng quan trọng nhất của chuyện nợ nần: hiệu ứng tuyết lăn. Với danh sách khoản 1, 2, 3, 4, 5 ấy, ngoài việc đảm bảo phần lãi cố định và phần gốc hàng tháng, bạn phải làm ra thêm.

Bước này rất quan trọng: bạn phải gom từng triệu một. Mỗi tháng bạn phải tạo ra thêm từ chuỗi giá trị của mình. Tôi không cần bạn làm được một chỉ vàng hay một cây vàng. Tôi cần bạn làm thêm được 1 triệu, để trả vào gốc của khoản nợ đầu tiên.

Tháng đầu làm thêm được 1 triệu. Sang tháng thứ hai, vẫn cơ chế ấy: bạn tiếp tục đối diện, tiếp tục theo sát, tiếp tục kiện toàn hệ thống kinh doanh. Bạn giỏi lên, tạo ra khách hàng mới, bán thêm được hàng, tạo thêm được giá trị. Tháng thứ hai dư được 2 triệu, tháng thứ ba dư được 5 triệu. Số tiền ấy bạn không mang đi tiêu pha lung tung. Bạn dùng nó để tấn công gốc của khoản nợ cao nhất.

Rồi đến một ngày bạn thấy hiệu ứng tuyết lăn tuyệt vời đến mức nào. Khoản đầu tiên, thường là khoản lãi cao nhất nhưng bé nhất, được gạch khỏi bảng. Bạn gạch chéo nó đi và nói: đây, tôi chiến thắng rồi. Bạn công bố với thế giới, và lúc ấy quyền năng của bạn đến. Dần dần, mọi thứ giống như bạn đẩy, đẩy mãi một quả cầu tuyết lên dốc.

Nếu bạn không làm gì cả, không đối diện, không chiến đấu, nó sẽ đẩy bạn về phía vực.

Nhưng nếu bạn cứ tiếp tục đẩy lên, một ngày quả cầu đầu tiên sẽ qua được bên kia dốc. Năng lực kiếm tiền của bạn, con người giá trị mà bạn đã trở thành, sẽ tiếp tục giúp bạn tiêu diệt những khoản nợ tiếp theo.

Và khi bạn tiêu diệt được cả khoản 1, 2, 3, 4, 5, bạn sẽ thấy năng lực ấy, con người ấy, phương thức kiếm tiền ấy, cái đà ấy trở thành đà tích sản của bạn, đà để mình giàu lên. Dùng đòn bẩy, mượn tiền người ta thì mình phải trả hết. Nhưng khi đã trả hết rồi, tất cả những thứ đó đi vào tích lũy của bạn.

Vậy còn bạn, bạn đã dám viết ra bảng nợ của mình, từng khoản lãi, từng khoản gốc, và cho người thân cùng nhìn vào chưa?

Nguồn: Võ Hoài Nam

Bài viết chỉ mang ý nghĩa tham khảo, không nhằm mục đích tư vấn đầu tư, tài chính hay pháp lý.