Đừng giải quyết chuyện tiền bạc bằng tình cảm: cầm bút lên và viết ra

Rất nhiều gia đình nói với tôi rằng họ không có tiền mua vàng, không có tiền để đầu tư, cũng không có tiền để đi học. Tôi nói thật, lớp của tôi không đến tiền tỷ, nó chỉ vài triệu thôi. Thế nhưng khi ngồi viết chi li từng khoản chi ra, mọi thứ hiện lên rất rõ. Vừa mới tuần trước, cả nhà đi ăn với nhau linh đình. Người vợ bảo mình không tiêu gì, nhưng tiền váy của cô ấy là 3.000.000, tiền nhậu của chồng là 5.000.000. Trong khi đó, tài chính của gia đình đang âm, mà hai vợ chồng vẫn tiêu pha bạt mạng.

Câu chuyện ấy không hiếm. Nó cho thấy một điều tôi hay nhắc: đã nói đến tiền bạc và tài chính thì đừng giải quyết nó bằng tình cảm. Tình cảm, hay nói đúng hơn là cảm xúc, chỉ là nhất thời. Nhưng khổ nỗi, trong cuộc chiến giữa tỉnh táo và cảm xúc, bạn biết rồi đấy, cảm xúc sẽ luôn chiến thắng.

Đã nói đến tiền bạc và tài chính thì đừng giải quyết nó bằng tình cảm.

Vì sao người ta không buông được

Bạn nhìn xem. Vì sao có những người đàn ông rất tồi tệ mà người phụ nữ không thể bỏ được? Vì sao có những khoản đầu tư, cân đo lên là biết chắc lỗ lòi mắt rồi, mà người ta vẫn không buông? Họ tiếp tục vay thêm, tiếp tục cốp vào, càng ngày lãi suất càng cao.

Có người còn bán vàng để bù cho những thứ rất vớ vẩn, thậm chí là rác rưởi. Vàng, những tài sản tốt, họ cứ liên tục bán, còn người khác thì cứ tiếp tục mua.

Tôi hay nói, những vấn đề lớn nhất trong cuộc sống này, chỉ cần bạn có một chút hiểu biết về tài chính là đã khác. Cụ thể hơn, bạn chỉ cần một cây bút, một cuốn sổ và sự liêm chính để ngồi xuống viết ra. Mọi thứ sẽ bắt đầu lộ ra.

Cứ tưởng tượng thế này. Khi hôn nhân đang lúc cảm xúc cao, chẳng ai tính toán về tài sản, chẳng ai tính toán về tiền, anh chi, em chi. Đến lúc ra tòa, bạn mới thấy người ta đem ra từng món tài sản một. Họ thậm chí không biết ai đã góp vốn bao nhiêu, ai đã đóng góp cái gì, rồi cãi nhau mãi không giải quyết được.

Tôi nghĩ nếu các cặp vợ chồng hiểu biết về tài chính, có khi chuyện ly hôn giảm được một nửa. Vì sao? Một là có khi ngay từ đầu mình đã không cưới. Hai là cưới về rồi thì mình phải sửa cho người kia, để họ tuân thủ những nguyên tắc về tài chính, cùng góp công góp sức.

Ba bước với một cuốn sổ

Bước đầu tiên, bạn đừng xét đến chuyện mình yêu hay thương, thích hay ghét. Bạn viết xuống tổng thu nhập của bạn và của gia đình, viết đúng đến từng trăm nghìn đồng. Ngay lập tức, nhiều người sẽ thấy chồng góp 10 đồng thì vợ góp 1 đồng, hoặc ngược lại, có nhà vợ góp đến 99 đồng, chồng góp 1 đồng. Ở bước này, điều quan trọng là bạn giữ sự toàn vẹn và liêm chính.

Sau đấy là chi tiêu. Rất nhiều gia đình bảo với tôi rằng nhà em chi tiêu hợp lý lắm. Tôi hỏi cụ thể: tháng trước tiền ăn của nhà em bao nhiêu? Thế là ơ, ơ, ơ. Chỉ có hai khả năng: một là bạn biết, hai là bạn không biết.

Gia đình đi ăn linh đình ở đầu câu chuyện cũng vậy. Thật dở hơi khi bạn không kiểm soát được từng nguồn lực nhỏ, rồi bảo rằng khi có nhiều tiền mình sẽ kiểm soát kỹ hơn. Điều đó là không thể. Vậy nên viết được tổng thu vào, tổng đóng góp, tổng chi ra là rất quan trọng, và trong phần chi, bạn phải tìm ra khoản nào hợp lý.

Rất nhiều người làm xong bài tập này đã rút được một nửa tiền chợ, một nửa tiền đồ chơi lung tung cho con. Mà như thế con lại ngoan hơn, đâu phải cứ mua nhiều thì con ngoan.

Rồi đến thời gian. Có ông chồng ở nhà không biết làm gì, đi đá bóng, đi đánh pickleball, một ngày chơi thể thao năm tiếng, có phải vận động viên chuyên nghiệp đâu. Có ông đi nhậu một ngày 6 tiếng mà chẳng góp sức gì. Cũng có bà một ngày ở phòng tập năm tiếng. Nghĩa là mình phải rất liêm chính với cả đầu vào lẫn đầu ra.

Nhìn thẳng vào báo cáo tài chính của gia đình

Khi đã viết được đến đoạn đó, bạn thử nhìn xem: tổng đóng góp, tổng chi tiêu, tổng nợ là bao nhiêu, tổng tiền của con mà người kia đã phá là bao nhiêu. Rồi hỏi chính mình: số tiền ấy hồi xưa mà chỉ đi mua vàng thôi, chỉ đầu tư vào đúng chỗ thôi, thì hôm nay đã nhà cao cửa rộng chưa?

Sau bao nhiêu lần họ hứa, đến hôm nay họ đã sửa chưa? Lúc ấy bạn hãy tự trả lời xem mình còn yêu được người như thế không, hay sẽ nói: thôi, đủ rồi. Yêu hay không là chuyện của bạn. Nhưng bạn muốn xây dựng tương lai hay muốn tương lai đi xuống địa ngục, thì bạn phải nhìn vào báo cáo tài chính.

Nó chỉ cần một tờ giấy, một cái bút và một cái đầu tỉnh táo mà ngồi xuống mà viết đi.

Đấy chỉ là một trong những kỹ năng đơn giản nhất. Vậy tối nay, bạn có dám ngồi xuống, viết ra tiền ăn tháng trước của nhà mình là bao nhiêu không?

Nguồn: Võ Hoài Nam

Bài viết chỉ mang ý nghĩa tham khảo, không nhằm mục đích tư vấn đầu tư, tài chính hay pháp lý.