Tài chính · Góc nhìn mỗi ngày · Tâm thức tiền bạc
Nợ ngập đầu vẫn ăn chơi: tiền có nghiệp của tiền, hãy giữ sự chính trực
Có người vay xong vẫn sống xa hoa, mặc kệ chủ nợ. Có người thắt lưng buộc bụng để trả cho đúng hạn. Đây là câu chuyện về những người từng cầm tiền rồi đi, và về cách giữ tâm thức về tiền mỗi khi cho mượn hay đi vay.
Xem video gốcTóm tắt nhanh
- Còn nợ mà vẫn làm lụng, thắt lưng buộc bụng để trả là bạn đang có tư duy của người giàu có và thịnh vượng.
- Trước khi cho mượn, hãy tỉnh táo xem khoản tiền đó có quay lại được không.
- Ngân hàng không cho vay nghĩa là rủi ro bùng nợ rất cao, cho mượn thì phải chấp nhận rủi ro đó.
- Mất tiền đôi khi là thứ nhỏ nhất, giữ được sự chính trực mới là điều cần giữ.
- Mong cầu quá đáng, muốn làm một vố lớn thường khiến ta bay mất cả gốc.
Có những người nợ ngập đầu nhưng vẫn đi chơi, vẫn tiêu xài, thậm chí mặc kệ hết chủ nợ mà sống sung sướng, xa hoa. Nói đến đây, chắc nhiều bạn chạnh lòng. Vì lúc mình mượn, mình uy tín thế, mình giữ lời thế.

Nói thật, nhiều bạn còn nợ thì làm việc chăm chỉ hơn bất kỳ ai. Mình chả dám mang tiền đi tiêu pha. Có điện thoại thì dùng điện thoại cùi. Con cái thậm chí còn phải bóp mồm bóp miệng, không cho ăn ngon, mặc đẹp, để mình tập trung vào nghĩa vụ trả nợ. Vì người ta đã giúp mình.
Ai lại đối xử tệ bạc với những người có ơn, cho mình mượn tiền lúc mình cần, đúng không bạn? Nếu bạn nghĩ được như thế thì chúc mừng bạn. Bạn bắt đầu có tư duy của người giàu có và thịnh vượng.
Những người cầm tiền của tôi rồi đi
Tôi nói đơn giản thế này. Đời tôi có rất nhiều người từng đến, từng cầm tiền của tôi, thậm chí từng lừa tiền của tôi rồi đi. Có những lúc chính tôi còn đang rất khó khăn, nhưng nể tình huynh đệ, nể tình gia đình, tôi vẫn giúp. Thế mà đến lúc ấy, kể cả khi có, họ cũng không trả.
Theo đúng Bộ luật Hình sự, người mượn tiền theo hợp đồng, đến hạn có khả năng mà không trả thì cái đó cấu thành tội, tội lớn đấy. Nhưng tôi muốn nói ở một khía cạnh khác. Tôi không khuyên bạn phải khởi kiện, cũng không khuyên bạn phải thế này thế kia.
Trước khi cho mượn, hãy tỉnh táo
Điều tôi khuyên là lần tới có ai mượn tiền, bạn phải tỉnh táo. Tức là phải nhìn xem khoản mình chi ra liệu có quay lại được không. Bây giờ ai hỏi mượn tiền, tôi hay hỏi lại: có cần tôi giới thiệu ngân hàng cho vay thế chấp không?
Bạn cứ nghĩ đơn giản: ngân hàng mà không cho vay, chứng tỏ rủi ro bùng nợ của người đó rất cao. Nếu bạn vẫn chấp nhận rủi ro ấy, vì con người của họ, vì sự chính trực của họ, vì tình cảm của bạn, vì năng lực của họ, thì chúng ta phải chấp nhận rủi ro đó.
- 01Tự hỏi tiền có quay lạiNhìn xem khoản mình chi ra liệu có quay lại được không.
- 02Gợi ý vay ngân hàngHỏi họ có cần giới thiệu ngân hàng cho vay thế chấp không.
- 03Đọc tín hiệu từ ngân hàngNgân hàng không cho vay chứng tỏ rủi ro bùng nợ của họ rất cao.
- 04Chấp nhận rủi ro có lý doNếu vẫn cho mượn vì con người, sự chính trực, tình cảm hay năng lực của họ thì phải chấp nhận rủi ro đó.

Nhưng chuyện chưa dừng ở đó. Những người bùng, xù, trốn tránh nợ nần, qua năm tháng, chỉ là lúc đầu trông giàu có thôi. Những người cầm tiền của tôi đi tiêu pha, đi chơi, đi này đi kia, đến bây giờ đi xa xứ hết rồi. Tôi không nhìn thấy một ai ở lại được đất này nữa. Đôi khi mình cũng chẳng phải làm gì ác cả.
Tiền có nghiệp của tiền
Đây có thể là một bài học đáng giá cho bạn. Chúng ta cần nhìn nhận rằng tiền có cái nghiệp của tiền. Được người khác giúp đỡ và thực sự làm tròn nghĩa vụ đúng thời điểm, đúng hạn, đó là nghiệp, là sự lựa chọn và quyết định của một người giàu có. Còn những ai cứ lảng tránh, lý do lý trấu, lạng lách, tưởng là khôn trong đời, bạn biết không, đôi khi họ sẽ gánh nghiệp thay cho chúng ta.
Mất tiền đôi khi là thứ nhỏ nhất có thể có. Hãy giữ được sự chính trực của mình.
Cái nghiệp mất tiền ấy là nghiệp nhỏ nhất rồi. Phải cảm ơn những người đó, vì họ đến để dạy cho mình một bài học: đôi khi mình thương người, nhưng phải học cách yêu thương đúng cách. Và đôi khi mình cũng có tham đấy bạn ạ. Mình muốn được tình cảm, muốn được họ khen, muốn được mặt mũi, hoặc muốn được lãi suất.
Những gì đến từ giá trị chúng ta thực sự tạo ra, từ cốt lõi, thường sẽ ở lại với mình lâu. Còn khi mình có một sự mong cầu quá đáng, muốn qua đây làm được một vố lớn, thì thường chúng ta sẽ bay mất cả gốc.
Vững tâm mà tiến
Một lần nữa, họ đối xử thế nào là việc của họ. Còn chúng ta xử lý và đối xử ra sao thì quyết định cái nghiệp của mình trong tương lai, quyết định phước báu mình sẽ nhận về, quyết định sự chính trực của mình. Tôi gọi những điều đó là tâm thức về tiền. Tâm thức về tiền mà giống một kẻ trốn tránh trách nhiệm, thiếu đi sự chính trực, thì may mắn sẽ không đến đâu.
Thế nên, bạn ơi, vững tâm mà tiến. Nếu cần làm lại từ đầu thì xác định xóc bài, đánh lại ván mới cho nó dễ. Đừng mệt mỏi với những người đã xác định chiếm đoạt của chúng ta từ đầu. Còn bạn, khi đang cầm tiền của người khác hay khi sắp cho ai đó mượn, bạn đang chọn giữ tâm thức về tiền như thế nào?

Nguồn: Võ Hoài Nam
Bài viết chỉ mang ý nghĩa tham khảo, không nhằm mục đích tư vấn đầu tư, tài chính hay pháp lý.
Hỏi đáp
Người vay có khả năng mà không trả thì có vi phạm pháp luật không?
Theo Bộ luật Hình sự, người mượn tiền theo hợp đồng, đến hạn có khả năng mà không trả thì cấu thành tội. Nhưng tôi không khuyên bạn phải khởi kiện.
Có người hỏi mượn tiền thì nên làm gì?
Hãy tỉnh táo xem khoản tiền có quay lại được không, và thử hỏi họ có cần giới thiệu ngân hàng cho vay thế chấp không. Ngân hàng không cho vay thì rủi ro bùng nợ của họ rất cao.
Bị người khác chiếm tiền rồi thì nên nghĩ thế nào?
Đừng mệt mỏi với những người đã xác định chiếm đoạt của mình từ đầu. Nếu cần thì làm lại từ đầu, xóc bài đánh lại ván mới cho nó dễ.
Muốn học có lộ trình
Tinh Hoa Thịnh VượngHệ huấn luyện và đồng hành 12 tháng.
Đang mở đăng kýXem chương trìnhCùng chủ đề
Tài chính · 08/11/2026Tiền là đầy tớ tận tụy nhưng là ông chủ tồi: ba bước để giữ quyền làm chủKinh tế khó hơn, lãi suất tăng, nhiều người mới thấm thế nào là nạn nhân tài chính. Có ba bước đơn giản, từ cắt máu 10% thu nhập đến học về tài chính. Chúng quyết định bạn kiểm soát tiền hay để tiền kiểm soát cuộc đời mình.
Phát triển bản thân · 01/11/2026Kiếm rồi lại mất: khi nỗi đau quá khứ không cho tài sản ở lạiCó những người làm đi làm lại, kiếm rồi lại mất mà không hiểu vì sao. Câu trả lời đôi khi không nằm ở cách kiếm tiền, mà ở những nỗi đau tuổi thơ chưa từng được nhìn thẳng.