Trừ khi bị giải tỏa, đừng bán đất của tổ tiên: lời dặn của bà ngoại tôi

Hồi xưa, bà ngoại tôi để lại cho mỗi người con một suất đất. Các suất ở gần nhau: hai suất bên này, một suất bên kia, cạnh nhau trong một cái ngõ bé tí, xe máy đi vào vừa tránh nhau được. Bà dặn các bác và mẹ tôi: ai ở thì ở, hương hỏa tổ tiên lúc nào cũng phải ấm cúng, cho thuê thì cho thuê, nhưng cấm không được bán. Nếu bán thì chỉ bán cho người trong nhà, mấy anh chị em phải bàn với nhau làm sao để đất vẫn ở trong nhà.

Bà ngoại cũng là người dạy mẹ tôi rằng muốn giàu có thì phải biết tích sản. Đó thực ra là di sản bà dạy mẹ, và mẹ truyền lại cho tôi. Mấy suất đất trong ngõ nhỏ kia là một phần khác của di sản ấy.

Hồi đó tôi không hiểu. Tôi vừa đi học ở Anh về, nghĩ rất đơn giản: mỗi suất có 40m², chẳng nhiều nhặn gì. Bán đi cũng không giàu hơn, mà để lại thì cũng có to tát gì đâu.

Những nhánh họ cứ có đất là bán

Nhưng chuyện chưa dừng ở đó. Bên ông ngoại tôi, đất tổ tiên từ đời trước đã không giữ được. Đến đời ông bà ngoại mới giữ được căn nhà ở phố Lý Nam Đế, rồi chia cho ba người con. Còn trong cả họ bên ông và bên bà, các anh chị em người thì bán đất tổ tiên để đi Mỹ, người hồi xưa có nhà to lắm ở Kim Liên cũng bán rồi, người ở chỗ này chỗ kia cũng bán.

Những câu chuyện tôi nghe từ bên ngoại là cả một nỗi đau, một sang chấn thật sự: cứ có đất là bán, bán xong thì chia, chia xong thì băm nhỏ. Con cháu về sau có khi gặp nhau ngoài đường, va xe một cái là nhảy xuống đánh nhau luôn, vì chẳng biết đứa kia là con cháu nhà ai. Sự gắn kết không còn nữa.

Đặt cạnh những câu chuyện ấy, tôi mới thấy quyết định ông bà bàn với nhau từ hồi xưa, rồi bà ngoại ra chỉ thị, có ý nghĩa thế nào. Trước hết, rất giản dị: con cháu còn nơi để về.

Trần sao âm vậy

Bây giờ tôi đi mua bất động sản, đến khu đất nào tôi cũng chỉ nghĩ đơn giản: trần sao âm vậy. Tôi tin nhiều cụ tiền chủ đất quý mình, nên chỗ nào năng lượng tốt, đất lành, có tiềm năng thì mình được đến.

Bạn thử nghĩ xem, các cụ tiền chủ đất ấy là ai? Chắc cũng giống ông ngoại tôi. Ông sống cả đời ở căn nhà phố Lý Nam Đế, thì đến giờ chắc cụ vẫn ở đấy thôi. Nếu tin trần sao âm vậy mà con cháu bán nhà đi, các cụ sẽ bơ vơ. Còn người nào hữu duyên đến ở, giữ việc thờ cúng, thì các cụ cho lộc. Bạn cứ nghĩ thế cho dễ: các cụ không cho lộc con cháu thì sẽ cho lộc người ngoài.

Vì thế, khi mình sống tốt, có giá trị, thiện lành, mình được những năng lượng ấy mời đến những nơi tốt để chăm nom. Quan trần thì thương, quan âm thì giúp, âm dương phù trợ cho mình: ra ngõ gặp bạn tốt, được che chở trong công việc kinh doanh và trong nhiều chuyện khác.

Quan điểm của tôi là có âm có dương thì làm ăn dễ hơn. Còn những nhà mất cái gốc này, tôi nói thật, các cụ tổ tiên chắc phải đi phù hộ cho người khác thôi. Như thế, con cháu có thiệt không?

Điều tiền không mua được

Còn một khía cạnh nữa: uống nước nhớ nguồn. Rất khó để bạn tả cho con cháu hiểu cả hành trình mình gìn giữ tài sản, giữ hương hỏa, giữ di sản của tổ tiên. Giới trẻ bây giờ nhìn sang châu Âu, cứ bảo là đất nước văn minh, vậy mà vẫn có cảnh đập phá, cướp bóc đủ thứ. Có khi vì người ta chẳng còn biết gốc của mình là ai.

Tôi nghĩ phải là gia đình gặp cảnh vô phúc mới phải bán đất đi để lấy tiền sống. Còn gia đình nào chọn được đạo lý uống nước nhớ nguồn, cùng nhau đi qua những năm tháng khó khăn, người này ứng ra, người kia giúp, để giữ được ban thờ tổ tiên, giữ được nơi con cháu tụ họp, thì chỗ ấy bé thôi cũng được. Nó vẫn là một thứ rất thiêng liêng.

Với tôi, những thứ ấy tiền không mua được. Con cháu sẽ không nghe bạn nói đâu. Gìn giữ từng tấc đất một, đó là lộc, lộc âm lộc dương, là thứ tuyệt vời nhất chúng ta có thể để lại cho con cho cháu.

Cái việc đem được con cháu lại gần nhau hay không ấy, do bố mẹ quyết định.

Rồi đến một ngày, chúng ta cũng phải về với đất trời. Khi ấy, những câu chuyện, những năm tháng, hành trình phát huy tài sản, những triết lý từ cái tốt đến việc sửa những cái chưa tốt cho tốt lên, đó chính là di sản ta để lại cho con cháu. Và chính nó sẽ quyết định cảm xúc, tinh thần và tâm linh của những đứa trẻ sau này.

Tôi cũng nói rõ: trừ trường hợp bị giải tỏa. Bây giờ giải phóng mặt bằng ở khắp nơi, có những lô đất vô tình trúng đường, trúng quy hoạch đô thị, cái đó không phải mình bán. Còn lại, đừng ai bán đất thờ cúng cha ông cho người ngoài. Bạn đang giữ gì để con cháu mình còn nơi để về?

Nguồn: Võ Hoài Nam

Bài viết chỉ mang ý nghĩa tham khảo, không nhằm mục đích tư vấn đầu tư, tài chính hay pháp lý.